KARS

COĞRAFİ YAPI

Yüzölçümü : 9.442 km²

Nüfusu : 352.519

Merkez nüfusu : 78.455

Nüfus yoğunluğu : km² ye 37 kişi

Yıllık nüfus artışı : % 6.24

Komşu olduğu iller : Erzurum, Ardahan, Iğdır.

İl trafik kodu : 36

İlçeleri : Arpaçay, Akkaya, Digor, Kağızman, Selim, Susuz, Sarıkamış’tır.

 

İlin merkezi Kars, Aras ırmağının kollarından Arpaçay’a karışan Kars suyunun sağ doğu kıyısında kurulmuştur. Eski Kars ve 

yeni Kars olmak üzere iki kesimden oluşur. Eski Kars, kuzeyde bir tepe üstündeki Kars Kalesi’nin çevresinde yer alır ve 

 

çekirdeğini "Kaleiçi" mahallesi oluşturur. Bu mahallenin doğusundaki "Bayrampaşa Mahallesi"ne aynı adla geçilir. Kalenin 

batıya açılan Kars suyu üstündeki Taşköprü`ye yakın olan kapısına “Su kapısı” adı verilmiştir. Ortakapı adı verilen kapıda Eski 

Kars’ı, güneydeki yeni Kars’la birleştirir.  1878 den sonra kurulan bu yeni kesim, ovaya doğru yayılır. Düzenli bir plana göre 

kurulan sokak ve caddeleri birbirine dik olarak kesen yeni kesim ile, dar ve zigzaklı sokakların bulunduğu eski kesim 

aralarındaki büyük fark ilk bakışta dikkati çeker.

 

Kars, Türkiye’nin  Kuzey-Doğusunda yer alan güzel olduğu kadar anlılmaya değer bir ilimizdir. Erzurum-Kars platosu üzerinde 

olan il, deniz seviyesinden ortalama 1450 m yüksekliktedir. Kars, Kuzey Anadolu Dağları ile Güney Anadolu Dağlarının 

düğüm noktasıdır.  Erzurum’un Kuzeyinden Çıldır gölü ötesine kadar uzanan  sıradağların en belirgini Allahu Ekber (3125m) 

Dağlarıdır. Bu dağların  batısında Çoruh ve Kür vadileri yer almaktadır. Şah Yolu Dağı, Ağrı Dağı’ndan Erzurum’un 

güneybatısına  kadar uzanır. Tek Dağların hepsi ( Tekelti, Aladağ, Süphan, Kısır, Ilgar ) 2000m’nin üstündedir. Aygır gölü ve 

Çenkli olmak üzere iki gölü vardır.

ARDAHAN

COĞRAFİ YAPI

Yüzölçümü : 5.576 km²

Nüfusu : 170.117 (1990)

İl trafik kodu : 75

İlçeleri : Çıldır, Damal, Göle, Hanak, Posof.

 

M.Ö. 680 yılarında kafkaslar kuzeyinden gelen altıgöçebe Saka/İskit Türkleri Ardahan bölgesinin Van/Uratu 

İmparatorluğundan alarak, 2700 yıl önce Türklerin bir yerleşme merkezi haline getirmişlerdi. SAKALAR’ın Gogarlı, Taoklu, 

Cavaklı boylarının bu bölgede yerleşerek isimlerini şimdiye kadar Tarih ve Tarih coğrafyasında ve etnolojide yaşattıkları 

bilinmektedir. Sakalar’ ın bölgedeki 500 yıllık hakimiyetinden sonra arkasından İran yoluyla gelen PART/Arsaklı Türkleri 600 

yıl bölgedeki hakimiyetlerini sürdürmüşlerdir. (M.Ö. 150-M.S 430) Makedonyalı İskender çağında da olmak suretiyle, 1068’ de 

Alpaslan’ın SELÇUKLU bölgesine kattığı bu bölgede uzun yıllar Kuman ve Peçenek Türklerinin yaşadıkları bilinmektedir.

 

1124 yılında Kafkaslar kuzeyinden gelen Ortodoks Kıpçak Türkleri’nin yerleşme yeri olmuş ve İlhanlılar çağında 1267 yılında 

Kıpçaklar Ardahan-Ahıska-Artvin kesiminde Atabek adlı bir sülale kurarak, 1479’da İstanbul’a tabi olmuş ve Osmanlı 

İmparatorluğu ordularının 1578 yılında Ahıska’yı fetihlerine kadar İnternetışlardır.

IĞDIR

COĞRAFİ YAPI

Yüzölçümü : 3.539 km² Nüfusu : 176.536 Nüfus yoğunluğu : km² ye 50 kişi Yıllık nüfus artışı : % 6.24 Komşu olduğu iller : Ağrı, Kars İl trafik kodu : 76 Köy sayısı : 156 İlçeleri : Merkez, Tuzluca, Karakoyunlu, Aralık Doğu Anadolu Bölgesi’nin Erzurum-Kars bölümünde yer alan İlimiz aynı adı taşıyan ovanın güney kenarına yakın bir noktada, Ağrı Dağı’nın kuzey batı eteklerinde kurulmuştur. Kuzey ve kuzeydoğu sınırını Aras Nehri ve bu nehrin yatağı boyunca geçen Ermenistan sınırını teşkil eder. Bölgenin doğu ve güneydoğusunda Nahçıvan ve İran, güneyinde Ağrı İli, batı ve kuzeybatısında ise Kars İli yer almaktadır. 1927`de 3.716 nüfusu, 1970’de 20.000 ‘i aşmış 1975`de 30.000’e yaklaşmış, 1990’da ise 35.000’i aşmıştır.